消文(2007/12/21)

2007/12/21初版；2014/01/18修訂(重編版面，增訂藏文廣論，移除超連結)；2020/01/06三版(變更字體，藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注)

論之本文——p. 06213

第三思惟極難得者。如是暇身如事教中說：「從惡趣死復生彼者，如大地土，從彼死沒生善趣者，如爪上塵。從二善趣死生惡趣者，如大地土，從彼沒已生善趣者，如爪上塵。」故從善趣惡趣二俱難得，若作是念，彼由何故如是難得。

^{p. 06302}

_{tib. p. 08302}

གསུམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་བསམ་པ་^ཇལ་རྙེད་དཀའི་དཔེ་དང་། དེ་ལྟར་རྙེད་དཀའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། དལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུ་སྒྲུབ་མཁན་དཀོན་པ་དང་། ངན་འགྲོ་ནའང་སྡིག་པ་གསར་གསོག་ཆེ་ཚུལ་དང་། དམིགས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཚུལ་དང་། མྱོང་བའི་ལག་རྗེས་དང་། ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་དུ་སྒོམ་ཚུལ་དང་། བློ་དམན་གྱིས་སྦྱོང་ཚུལ་གུད་དུ་བྱས་པ་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་དལ་བ་དེ་ཡང་། ལུང་གཞི་ལས། ངན་འགྲོ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་^བསླར་ངན་འགྲོ་དེར་སྐྱེ་བ་ནི་ས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་^བའདྲ་བ་དང་། དེ་ནས་^བཤི་འཕོས་ཏེ་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ནི་^བདེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་གི་སེན་མོའི་རྩེ་མོས་བླངས་པའི་རྡུལ་དང་འདྲ་ཞིང་། བདེ་འགྲོ་^བལྷ་མི་གཉིས་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་ནི་ས་ཆེན་པོ་^བའི་རྡུལ་དང་། དེ་^བགཉིས་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་སླར་ཡང་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ནི་ཕྱག་སེན་གྱི་རྩེ་མོས་བཞེས་པའི་རྡུལ་དང་འདྲ་བར་གསུངས་པས། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་གཉིས་ཀ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་འོ།།

^{tib. p. 08307}

消文紀錄——

第三思惟極難得者：第三、思惟（暇滿人身）極為難得（的意義）。這是依已如何修心之次第分二之一於有暇身勸取心要的第三科，原來的科文是^丁三、思惟難得。

如是暇身如《事教》中說：像這樣（難得）的暇滿人身，就如《事教》中所說的一樣。事教，佛學辭典中列有此一詞條，是為術語之一。然而衡諸本文，其義應屬經論典籍之名。查英文廣論，外國學者之理解為 "Bases of Discipline"，直譯作「律之根本」，此應當是指藏譯之《律本事》，觀其梵文為 विनयवस्तु (Vinayavastu)，直譯作《毘奈耶事》。參考佛學辭典當中關於《律經》之解說：「根本說一切有部律藏，總分四部，(1)十七事，(2)辯阿笈摩，(3)雜事，(4)勝教（亦名上教）。十七事中，廣說出家、受具、布薩、安居等一切應行之事。辯阿笈摩中，廣釋比丘、比丘尼所受的別解脫戒。雜事，則對於上兩部中所未說及之瑣碎細節，補充說明。勝教有〈鄔波離問〉等十種小品，對於前兩部中諸問題，詳細抉擇斷疑。故前兩部如本事，後二部似抉擇。」文中之「十七事」即「毘奈耶事」。辭典中又說：「《律經》一書係依未受戒者先應如何受戒，受戒之後當如何防止犯戒，以及如何奉行出家人的生活行持等的次序而組織。故最初廣說十七事中「出家事」，次乃解釋「辯阿笈摩」中所釋的苾芻和苾芻尼的別解脫戒，最後解釋十七事中餘十六事，此十六事又分為五類︰(1)淨治學處事，此有三事，即布薩事、安居事、解制事。(2)依樂住緣事，此有四事，即羯絺那衣事、衣事、皮革事、藥事。(3)作事方便，即羯磨事。(4)還淨懺悔事，此有七事，即懺悔事、攝時非時事、住餘處行事、淨治事、破羯磨事、破法輪事、諍事。(5)所依臥具事。」關於本文之出處則尚待查考。

從惡趣死復生彼者，如大地土：在三惡道當中死後再受生三惡道的有情，其數量有如大地的泥土一樣多。惡趣，請參考消文(2007/02/05) 。

從彼死沒生善趣者，如爪上塵：在三惡道當中死後受生人天善趣的有情，其數量有如指爪上的灰塵那樣少。善趣，請參考消文(2007/12/09) 。

從二善趣死生惡趣者，如大地土：在人天善趣死後受生三惡道的有情，其數有如大地的泥土一樣多。

從彼沒已生善趣者，如爪上塵：在人天善趣死後再受生善趣的有情，其數量有如指爪上的灰塵那樣少。

故從善趣惡趣二俱難得：所以不論是從善趣或者是惡趣，死後要再受生善趣都是非常不容易的。

若作是念，彼由何故如是難得：如果心中思惟什麼原因要再獲得暇滿人身會如此不容易？

我對這段本文的理解——

接下來宗大師開始要闡釋暇滿人身難再得的道理。大師先引《事教》中所說的比喻，要行者思惟為何暇身難得。

前一則　下一則