消文(2013/03/07)

2013/03/07初版；2016/06/06修訂(取消黑底白字樣式)；2022/06/21三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 30907

又於往昔過去諸佛及現在佛並未來佛，此等亦非先已成佛次修諸道。初唯如我，由漸升進而得成佛及當成佛。由如是思破除怯弱。

^{p. 30908}

_{tib.p. 43005}

^ཇགཉིས་པ་དུས་གསུམ་དུ་སངས་རྒྱས་པ་ཀུན་ཀྱང་བདག་འདྲ་བ་སངས་རྒྱས་ཞུམ་པ་དགག་པ་ནི། གཞན་ཡང་སྔོན་སངས་རྒྱས་ཏེ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཏེ་བཞུགས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ན་འཚང་རྒྱ་བ་དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཟིན་ཞིག་གིས་ལམ་བསྒྲུབས་པ་མིན་གྱི། བདག་ཅག་འདྲ་བ་ཞིག་ཁོ་ན་ཡར་ལ་ཇེ་མཐོར་གཤེགས་ནས་སངས་རྒྱས་པ་དང་རྒྱ་བའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཞུམ་པ་དགག་སྟེ།

^{tib.p. 43008}

消文紀錄——

又於往昔過去諸佛及現在佛並未來佛：此外，過去、現在、及未來等三世諸佛。

此等亦非先已成佛次修諸道：他們都不是先已成佛，然後再修習菩薩諸道。

初唯如我，由漸升進而得成佛及當成佛：他們最初也是像我一樣，從凡夫漸次修習增上，而得成佛，或者將成佛。

由如是思破除怯弱：以這種方式思惟，漸漸破除怯弱。

我對這段本文之理解——

這段本文揭示三世諸佛都是像我們一樣，漸次修習，終得成佛或當成佛。

前一則　下一則

消文(2013/03/06)

2013/03/06初版；2016/06/05修訂(取消黑底白字樣式)；2022/06/21三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 30905

如云：「不應自退怯，謂不證菩提，如來諦語者，作此諦實說。所有蚊虻蜂，如是諸蟲蛆，彼發精進力，證無上菩提。況我生人中，能知利非利，不捨菩提行，何不證菩提？」

^{p. 30907}

_{tib.p. 42920}

བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཞེས། །སྒྱིད་ལུག་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། །འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེས་པ་ནི། །བདེན་པ་^བའབའ་ཞིག་གསུང་བས་^བཕྱིན་ཅི་ལོག་གསུང་བའི་རྒྱུ་མེད་པས་ཡིད་བརྟན་རུང་བའི་བདེན་^བཔ་འདི་གསུངས་སོ། །^བཇི་ལྟར་བསུངས་ན་སྦྲང་བུ་ཤ་སྦྲང་བུང་བ་དང༌། །དེ་བཞིན་སྲིན་བུར་གང་གྱུར་པ། །དེས་ཀྱང་བརྩོན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་^བདེ་ཚོགས་གཉིས་བསགས་ན། །^བརྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་^བཔར་དཀའ་^བབ་བླ་^བན་མེད་^བཔ་དེ་འཐོབ་^བཔོ་ཞེས་གསུངས་ན། །བདག་ལྟ་^བབུ་རིགས་ཀྱི་^བཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མིར་སྐྱེས་ལ། །^བབསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཕན་^བཔ་དང་གནོད་པ^བའི་བླང་དོར་ངོ་ཤེས་ནས། །བྱང་ཆུབ་^བཀྱི་སྤྱོད་པ་^བབླངས་ཏེ་མ་བཏང་ན། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཅིས་མི་འཐོབ་^བསྟེ་ངེས་པར་འཐོབ་ནུས་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །ཅེས་སོ།།

^{tib.p. 43005}

消文紀錄——

如云：如《入行論》所說。消文者按，引自〈第七品　精進〉第17-19偈。以下消文內容引用如石法師譯注《入菩薩行論》。

不應自退怯，謂不證菩提，如來諦語者，作此諦實說：我不應該劃地自限，畏縮退怯，老是懷疑：我怎能證得無上菩提呢？因為如來口無虛言，他在《妙臂請問經》中記說過這樣的真實語：

所有蚊虻蜂，如是諸蟲蛆，彼發精進力，證無上菩提：所有的蚊虻、蜜蜂，和各種昆蟲、蠕蛆，如果牠們發起精進之力，未來同樣可以現證難得的無上菩提。因為一切眾生都具有成佛的可塑。

況我生人中，能知利非利，不捨菩提行，何不證菩提？：何況我生而為人，種姓尊貴，又能明辨是非善惡、利害得失；所以只要我在菩提道上精進不懈，哪有不能證得無上菩提的道理呢？

我對這段本文之理解——

這段本文引證《入行論》〈第七品　精進〉第17-19偈。

前一則　下一則

消文(2013/03/05)

2013/03/05初版；2016/06/05修訂(取消黑底白字樣式)；2022/06/21三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 30903

破除道理者，應作是念策舉其心，佛薄伽梵定量士夫，是諦語者，是實語者，不虛妄語，不顛倒語。彼尚記說蚊虻等類能證菩提，何況我今生在人中身報賢善，有智慧力觀擇取捨。故我若能精進不廢，何故不能證得菩提？

^{p. 30905}

_{tib.p. 42916}

^ཇགཉིས་པ་འགོག་ཚུལ་^ཇལ་དྲུག་ལས་དང་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཚང་རྒྱ་བར་གསུངས་པས་ཞུམ་པ་དགག་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེན་པ་དང་ཡང་དག་པ་གསུང་གི། བརྫུན་དང་ལོག་པ་མི་གསུང་བའི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་དེས་སྦྲང་བུ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་གསུངས་ན། བདག་ནི་མིར་སྐྱེས་པས་རྟེན་བཟང་ལ། བླང་དོར་ལ་དཔྱོད་པའི་བློའི་མཐུ་ཡོད་པས་བདག་གིས་བརྩོན་པ་མ་བཏང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཐོབ་སྙམ་དུ་གཟེངས་བསྟོད་དེ།

^{tib.p. 42920}

消文紀錄——

破除道理者：於所應得破除退屈的道理。消文者按，「道理」的藏文ཚུལ།，也作「方法」解釋。

應作是念策舉其心：應該依照以下所說來思惟，藉以提策心力。

佛薄伽梵定量士夫：世尊是定量士夫。消文者按，參考《釋量論》〈成量品〉闡釋《集量論》〈歸敬頌〉之義，成立佛薄伽梵為量士夫之理。

是諦語者，是實語者，不虛妄語，不顛倒語：（世尊）是諦語者、實語者，（所以世尊）不說虛妄語、顛倒語。

彼尚記說蚊虻等類能證菩提：世尊尚且授記蚊、虻等旁生都能證得菩提。

何況我今生在人中身報賢善，有智慧力觀擇取捨：何況我這一生是在人道當中，有暇滿的人身，又有能夠觀察思惟、抉擇取捨的智慧力。

故我若能精進不廢，何故不能證得菩提？：所以，我如果能夠精進不退怯，有什麼道理說不能證得菩提呢？

我對這段本文之理解——

這段本文闡述如何思惟以遮止退屈之心。

前一則　下一則

消文(2013/03/04)

2013/03/04初版；2016/06/05修訂(取消黑底白字樣式)；2022/06/20三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 30901

所得佛者。謂是永盡一切過失，畢竟圓滿一切功德。我修一德斷一過失且極艱難，故我豈能獲如是果？若實發起如此退怯，已捨發心過患極重，設未實起，亦應從初滅不令起。

^{p. 30902}

_{tib.p. 42911}

དང་པོ་^ཇལ་དགག་དགོས་པ་དང་། དགག་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཐོབ་བྱ་སངས་རྒྱས་ནི་སྐྱོན་མཐའ་དག་ཟད་པ་དང་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་རྫོགས་པ་ཡིན་ན། བདག་གིས་ནི་ཡོན་ཏན་སྣ་རེ་བསྒྲུབ་པ་དང་སྐྱོན་སྣ་རེ་འགོག་པའང་ཆེས་དཀའ་བར་སྣང་བས་བདག་འདྲ་བས་ནི་འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་བ་ཐོབ་པར་ག་ལ་ནུས་སྣམ་པའི་ཞུམ་པ་དངོས་སུ་བྱུང་ན་ནི་སེམས་བསྐྱེད་གཏོང་བས་ཉེས་དམིགས་ཆེ་ལ། མ་བྱུང་ཡང་དང་པོ་ནས་དེའི་མཐའ་དགག་དགོས་སོ།།

^{tib.p. 42916}

消文紀錄——

所得佛者：所應得的佛果。消文者按，這依序應為科判申一、於所應得破除退屈者。接下來才是解釋此中之「所應得」是指佛果。

謂是永盡一切過失，畢竟圓滿一切功德：也就是說這是永盡一切過失、究竟圓滿一切功德的成就。

我修一德斷一過失且極艱難：（然而）我修證一項功德、斷除一種過失尚且是極為艱難的事。

故我豈能獲如是果？：這樣我豈能獲得這種果位？

若實發起如此退怯，已捨發心過患極重：如果真實生起這種退怯心理，就已經棄捨了所發的菩提心，這種過患是極為嚴重的。

設未實起，亦應從初滅不令起：如果沒有真實生起，就應該從一開始就滅除這種退怯心，不能讓它生起。

我對這段本文之理解——

這段本文宣說退屈的過患極重，實有必要從初滅不令起。

前一則　下一則

消文(2013/03/03)

2013/03/03初版；2016/06/05修訂(取消黑底白字樣式)；2022/06/20三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，此段無ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 30812

此中分三：於所應得破除退屈，於能得方便破除退屈，於所安住修道處所破除怯弱。

^{p. 30813}

_{tib.p. 42910}

འདི་ལ་གསུམ། ཐོབ་བྱ་ལ་སྒྱིད་ལུག་པ་དགག་པ་དང༌། དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་སྒྱིད་ལུག་པ་དགག་པ་དང༌། གང་དུ་གནས་ནས་བསྒྲུབ་པའི་གནས་ལ་ཞུམ་པ་དགག་པའོ།།

^{tib.p. 42911}

消文紀錄——

此中分三：這當中又分成三方面。消文者按，也就是指破除退屈或自輕分三：一、於所應得破除退屈；二、於能得方便破除退屈；三、於所安住修道處所破除怯弱。

於所應得破除退屈：對於應得的佛果破除退屈。消文者按，也就是破除「佛果我豈能得」的心理。

於能得方便破除退屈：對於能得的方便破除退屈。消文者按，也就是破除「難行之苦我豈堪能」的心理。

於所安住修道處所破除怯弱：對於修道安住的處所破除怯弱。消文者按，也就是破除「須無量劫安住生死我不能修」的心理。

我對這段本文之理解——

這段本文揭示將分三方面闡述破除退屈自輕之理。

前一則　下一則

消文(2013/03/02)

2013/03/02初版；2016/06/05修訂(取消黑底白字樣式)；2022/06/20三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 30810

三破除退屈或自輕者，如是破除推延、耽惡事已，雖於正法能起勇悍，然非以此便為喜足，應於大乘精勤修學，故應除遣於彼怯弱，謂念如我何能修證。

^{p. 30812}

_{tib.p. 42907}

^ཇགསུམ་པ་སྒྱིད་ལུག་པའམ་བདག་ཉིད་བརྙས་པ་དགག་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཕྱི་བཤོལ་དང་བྱ་བ་ངན་ཞེན་བཀག་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྤྲོ་བ་བྱུང་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གི ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སློབ་དགོས་པས་དེ་ལ་བདག་འདྲ་བས་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་ཞུམ་ན་དེ་བསལ་བར་བྱའོ།།

^{tib.p. 42909}

消文紀錄——

三破除退屈或自輕者：^三、破除退屈或自輕。消文者按，這是科判修斷彼方便分三之三。

如是破除推延、耽惡事已：照著前面所說的方法破除推延懈怠、貪著惡劣事業之後。

雖於正法能起勇悍：雖然對於正法能夠生起勇悍的心。

然非以此便為喜足：然而不要以此為歡喜而滿足。

應於大乘精勤修學：應該精勤修學大乘。

故應除遣於彼怯弱：所以應當除遣對於修學大乘的怯弱心。

謂念如我何能修證：也就是說應當遣除「我怎麼可能修證無上正等菩提的念頭」。

我對這段本文之理解——

這段本文是宣說破除退屈或自輕的前言，接下去將分三方面正說破除退屈自輕的方便。

前一則　下一則

消文(2013/03/01)

2013/03/01初版；2016/06/03修訂(取消黑底白字樣式)；2022/06/20三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 30808

二破除貪著惡劣事業者，應觀正法，是能出生現後無邊喜樂之因；無義狂談掉等散亂，是能失壞現前大利，引發當來無義眾苦無依之處，修習對治，而正滅除。如云：「棄妙喜正法，無邊歡喜因，汝何故反喜，苦因散掉等。」

^{p. 30810}

_{tib.p. 42820}

^ཇགཉིས་པ་བྱ་བ་ངན་པ་ལ་ཆགས་པ་དགག་པ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ནི་འདི་ཕྱིར་དགའ་བ་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང༌། དོན་མེད་པའི་ཅལ་ཅོལ་སྨྲ་བ་དང་རྒོད་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཡེང་རྣམས་འདིའི་དོན་ཆེན་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཕྱི་མར་དོན་མ་ཡིན་པ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་བསྐྱེད་པའི་གནས་སུ་མཐོང་ནས་བསྒོམས་ལ་དགག་པར་བྱ་སྟེ། ^བའདི་ཕྱི་ཐམས་ཅད་དགའ་བའི་རྒྱུ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་^བཐབས། །དམ་^བཔའི་ཆོས་^བཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་དགའ་བའི་མཆོག་སྤངས་ནས། །^བའབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་^བའབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་^བསྡིག་པ་དང་འདུ་འཛི་མང་པོའི་རྣམ་གཡེང་དང༌། །^བརྩེ་ཞིང་རྒོད་^བཔ་སོགས་^བབྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁྱོད་ཅི་ཡི་ཕྱིར་དགའ། །^བསྟེ་དགའ་བར་མ་རིགས་ཞེས་སོ།།

^{tib.p. 42906}

消文紀錄——

二破除貪著惡劣事業者：二、破除貪著惡劣事業。消文者按，這是科判修斷彼方便分三之二。

應觀正法，是能出生現後無邊喜樂之因：應當觀察正法是能夠引生現世和後世無邊喜樂的因。

無義狂談掉等散亂，是能失壞現前大利，引發當來無義眾苦無依之處：無義利的狂談、掉舉等散亂卻是能夠失壞現世的大義利，而且也是導致來世無義利、眾多痛苦、以及無依怙的原因。

修習對治，而正滅除：所以應當修習正對治而徹底滅除對於這些惡劣事業的貪著。

如云：如《入行論》所說。消文者按，出自〈第七品　精進〉第15偈，以下消文內容引用如石法師譯注《入菩薩行論》。

棄妙喜正法，無邊歡喜因，汝何故反喜，苦因散掉等：笨傢伙！你為何要捨棄最殊勝的喜好呢？喜好正法是今後世無邊歡樂的主因啊！為什麼反而喜歡散亂和掉舉等壞習慣呢？它們都是今後世無盡痛苦的導因啊！

我對這段本文之理解——

這段本文宣說斷除懈怠的第二種方法，並引《入行論》證成。

前一則　下一則