消文(2013/05/07)

2013/05/07初版；2016/07/14修訂(調整版面)；2022/07/10三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 31801

如是了知精進三種違緣，修習對治。其未生修持，能令生起之順緣，謂勝解力。若已生者能令不退之因，謂堅固力，修彼業時不欲斷絕者，謂歡喜力。更以息捨力勤發精進。若於此理已得善巧，則於精進當發欣樂之力，兹當宣釋。

^{p. 31803}

_{tib.p. 44208}

དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩོན་པ་ལྷུར་བླང་བ་ནི། ^ཇགཉིས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བསླབ་ཚུལ་ལ་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ལས་། དང་པོ་དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འགལ་རྐྱེན་གསུམ་ངོས་བཟུང་ནས་གཉེན་པོ་བསྟེན་ཏེ་ཉམས་སྨད་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་མོས་པ་དང་ཞུགས་ཟིན་མི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་བརྟན་པ་དང་ལས་དེ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཡང་འཕྲོ་གཅོད་པར་མི་འདོད་པ་དགའ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ཅིང༌། དོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ལུགས་ལ་མཁས་པ་ན། བརྩོན་འགྲུས་ལ་ལྷུར་བླང་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་དགོས་པས་དེ་བཤད་པར་བྱའོ།།

^{tib.p. 44212}

消文紀錄——

如是了知精進三種違緣，修習對治：這樣（根據以上所說）確認精進的三種違緣，致力於修習它們的對治品。消文者按，即「修斷彼方便分三」所說。

其未生修持，能令生起之順緣，謂勝解力：對於未能生起精進修持者，能令生起的順緣是為勝解力。

若已生者能令不退之因，謂堅固力：如果精進修持已經生起者，能令不退的因是為堅固力。

修彼業時不欲斷絕者，謂歡喜力：修持精進善業時，能令不希望中斷的因是為歡喜力。

更以息捨力勤發精進：還要再加上息捨力（消文者按，也就是暫止息力）勤發精進。

若於此理已得善巧：如果對於這些道理已經獲得通達善巧。

則於精進當發欣樂之力：那麼就應當更進一步地發起欣樂力。

兹當宣釋：接下來會詳細宣說解釋。消文者按，即將進入科判發生精進之方便分四之三：依上二緣發勤精進。

我對這段本文之理解——

這段本文為宣說「依上二緣發勤精進」之序言，先收攝積集順緣護助資糧，再勸勉當發欣樂之力。

前一則　下一則

消文(2013/05/06)

2013/05/06初版；2016/07/10修訂(調整版面)；2022/07/10三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 31705

博朵瓦亦云：「如席摩主巴之逐盜者無益，應如絳巴之逐盜者，初先預備，次乃至未及盜處而追，如是緩追，又須耐久。譬若全不停息，速猛而進，走至極乏，坐不能起，等同未進。」

^{p. 31707}

_{tib.p. 44202}

^ཇབཞི་པ་དམ་པའི་གསུང་ཚུལ་ནི། པོ་ཏོ་བའི་ཞལ་ནས་ཀྱང༌། ^བདང་པོར་གྲོ་ཕྱེ་ཐག་པ་སོགས་གྲངས་ཡུལ་མི་བྱེད་པར་མགྱོགས་པར་འགྲོ། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ལྡོག་པའི་སེ་མོ་གྲུ་པའི་ར་མདའ་ལྟ་བུས་མི་འོང༌། །བྱང་བའི་ར་མདའ་དང་པོ་སོས་བདལ་ནས་^བགྲབས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་བྱེད། དེ་ནས་ཇག་པ་མ་སླེབ་བར་དུ་འདེད། ^བའདི་ཡུལ་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནམ་སྙམ། དེ་བཞིན་དུ་སོས་བདལ་ཡུན་བསྲིངས་ནས་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིག་གིས་སོས་བདལ་ནས་མ་བསྡད་པར་ཕྱིན་པས་མྱུར་དུ་ཕྱིན། ལྗི་བས་ཐེབས་རེ་མཆོངས་ཤིང་བསྡད་པས་མ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།།

^{tib.p. 44202}

消文紀錄——

博朵瓦亦云：博朵瓦也說。

如席摩主巴之逐盜者無益：像席摩主巴地區緝捕盜賊的方式是沒有效果的。

應如絳巴之逐盜者：應該像絳巴地區緝捕盜賊的方式。

初先預備：首先要有充分的準備。

次乃至未及盜處而追：其次在追緝到盜賊以前，都不停息。

如是緩追，又須耐久：要像這樣緩緩進行，又必須耐久持續。

譬若全不停息，速猛而進：譬如完全不停頓休息地快速猛追。

走至極乏，坐不能起，等同未進：結果造成極度疲乏，坐下去之後不能起來，那豈不等於沒有進展一樣。

我對這段本文之理解——

這段本文引博朵瓦的教誡，證成「發精進規應俱斷太為熾然、功用過猛及太散緩，當恆相續如瀑流水」。

消文者按，關於席摩主巴與絳巴，請參考藏漢(2011/07/23)。

前一則　下一則

消文(2013/05/05)

2013/05/05初版；2016/07/10修訂(調整版面)；2022/07/10三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 31704

此又顯示發精進規，謂應俱斷太為熾然、功用過猛及太散緩，當恆相續如瀑流水。吉祥敬母云：「修殊勝德時，尊曾無急緩，故尊諸勝德，前後無差別。」

^{p. 31705}

_{tib.p. 44119}

^ཇགསུམ་པ་ཧ་ཅང་དམ་ལྷོད་མིན་པའི་ན་རེ་བ་ནི། འདིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ལུགས་བསྟན་ཏེ་ཧ་ཅང་བརྟུན་ངས་ཏེ་རྩོལ་བ་དྲགས་པ་དང་ཧ་ཅང་ལྷོད་པ་གཉིས་ཀ་སྤངས་ནས་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་ན་རེ་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། ^བམ་ལ་གུས་པས་མ་ཁོལ་ཞེས་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་ཁོལ་དང་རྟ་དབྱངས་དང་མ་ཏི་ཙི་ཏྲ་ཞེས་པ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་དཔལ་ལྡན་མ་ཁོལ་གྱིས། ཡོན་ཏན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་^བདུ་འཕགས་པར་བགྱི་བ^བའི་ཐབས་སྒྲུབས་པ་ལ། །རྒྱུའི་སྐབས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱོད་ལ་^བབརྩོན་འགྲུས་ཧ་ཅང་དྲག་ཐལ་བའམ་ཧ་ཅང་ལྷོད་པའི་ཐང་ལྷོད་འགའ་^བཡང་སྡེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བྱུང༌^བབས། །རྒྱུ་མཚན་དེ་^བཡི་སླད་^བདུའམ་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཁྱོད་ཀྱི་^བཡོན་་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་^བལ། །ཐོག་^བམ་སྟེ་དུས་སྔ་མ་དང་། དྲུང་^བན་གནས་པ་སྟེ་དུས་མཉམ་པའམ་ཡང་ན་ཉེ་རིང་ངམ་རྩ་རྩེ་འམ་རྒྱུ་འབྲས་རྣམས་ལ་བཟང་ངན་གྱི་རིམ་པ་དབྱེར་མ་མཆིས། །ཞེས་སོ།།

^{tib.p. 44202}

消文紀錄——

此又顯示發精進規：從這裡又可以看出發勤精進的規則。

謂應俱斷太為熾然、功用過猛及太散緩：也就是說不論是太過熾然、太過勇猛、以及太過散緩等都應當斷除。

當恆相續如瀑流水：應當像瀑流水般地恆常相續不斷。

吉祥敬母云：吉祥敬母說。消文者按，請參考消文(2008/11/20)，此處引《一百五十頌》，請參考消文(2008/08/05)。

修殊勝德時，尊曾無急緩，故尊諸勝德，前後無差別：修習殊勝功德的時候，世尊不曾過急或過緩，是故世尊的種種殊勝功德，前後沒有差別。

我對這段本文之理解——

這段本文宣說發勤精進的原則，並引《一百五十頌》證成。

前一則　下一則

消文(2013/05/04)

2013/05/04初版；2016/07/10修訂(調整版面)；2022/07/09三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 31702

休息無間仍發精進，前事究竟，不應以此便為喜足，應於上勝更發精進。如云：「若時力衰乏，為後故暫捨，為趣後後故，善竟即應捨。」此後所說極為重要，若以前德而為喜足，則能障礙修證眾多勝功德故。

^{p. 31704}

_{tib.p. 44113}

ངལ་སོས་མ་ཐག་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་ཞིང་སྔ་མ་ལེགས་པར་མཐར་ཐོན་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་མི་བྱ་བར་གོང་མ་གཞན་ཞིག་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་དགོས་ཏེ། དགེ་བ་ལ་འབད་པས་ལུས་སེམས་དུབ་ནས། སྟོབས་ཉམས་པ་དང་རྗེས་^བསུ་འབྲེལ་ན་^བངལ་བསོས་ཏེ། །སླར་^བལས་དེའི་འབྲོ་བྱ་^བབའི་དོན་^བརེ་ཞིག་དུ་དོར་བར་བྱ་^བཞིང་ངལ་བསོས་ནས་ཀྱང་བརྩམ་པར་བྱའོ། །ལས་སྔ་མ་ལེགས་པར་ཟིན་^བཔ་ན་^བལས་ཕྱི་མ་དང༌། །^བདེ་ཡི་འང་། །ཕྱི་མ་^བགཞན་དང་གཞན་བྱ་བར་འདོད་པས་^བསྔར་ཟིན་པ་དེ་སྤང་^བབར་བྱ^བའོ། །ཞེས་སོ།། ^ཇགཉིས་པ་ངལ་བ་སྤང་བ་གལ་ཆེ་བ་ནི། ཕྱི་མ་འདི་གལ་ཆེ་སྟེ། ཡོན་ཏན་སྔ་མ་རེས་ཆོག་ཤེས་བྱས་ན་ཁྱད་པར་གོང་མ་མང་པོ་འཐོབ་པ་ལ་གེགས་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།

^{tib.p. 44118}

消文紀錄——

休息無間仍發精進：休息過了，馬上繼續奮發精進。

前事究竟，不應以此便為喜足：前一件事情究竟成辦之後，不應該就這樣高興滿足。

應於上勝更發精進：應當朝更好、更殊勝的目標再發起精進。

如云：如（《入行論》當中）所說。消文者按，〈第七品　精進〉第66偈。以下偈頌消文內容引用隆蓮、如石、如性等法師之譯著。

若時力衰乏，為後故暫捨，為趣後後故，善竟即應捨：
隆蓮法師：勤修善法，身心疲極，氣力羸劣之所隨逐，為止息疲勞所作易成故，應暫捨所作，疲勞既息，復勤精進也。善攝持者，所作完成已，方作後後之事，若作一事時，復以欲作另一事之心攝持之，是所應斷也。
如石法師：當我的身心都疲乏的時候，為了持之以恆，應該暫時把事情擱置下來。如果事情完成了，就該毫不眷戀地放下，以便再繼續修習其他的善行。
如性法師：若勤修善以致身心疲勞，其力漸趨衰弱，為能續行未完之事，應暫捨置；迨休憩已復發精進。若已圓滿完成彼事，為求後後其餘善事，即應當捨已完成事。

此後所說極為重要：這偈頌後兩句所說的內涵非常重要。消文者按，指「為趣後後故，善竟即應捨。」

若以前德而為喜足：如果因為前面所成就的功德而感到高興滿足。

則能障礙修證眾多勝功德故：那麼就會障礙修證更多、更殊勝的功德。

我對這段本文之理解——

這段本文宣說暫息之後即應再發精進；同時，前事善竟，不應喜足，應更發精進。並引《入行論》闡述止息力分暫捨（身心疲勞時）與全捨（前事究竟時）。

前一則　下一則

消文(2013/05/03)

2013/05/03初版；2016/07/10修訂(調整版面)；2022/07/09三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 31701

暫止息力者，發勤精進身心疲勞，須暫止息，若不爾者，則極厭離，能障後時發精進故。

^{p. 31701}

_{tib.p. 44111}

^ཇབཞི་པ་དོར་བའི་སྟོབས་^ཇལ་དངོས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བསླབ་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་ངལ་་བསོ་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ལུས་སེམས་དུབ་ན་རེ་ཞིག་ངལ་བསོ་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་ཞིང་སུན་པས་ཕྱིས་བརྩོན་པའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།

^{tib.p. 44113}

消文紀錄——

暫止息力者：^午四、暫止息力。消文者按，這是科判修積順緣護助資糧分四之四。

發勤精進身心疲勞，須暫止息：發起勤奮精進之後，如果感到身心疲勞時，就必須暫時停下來休息。

若不爾者，則極厭離：否則的話，會對這件事生起極厭惡而想放棄的心。

能障後時發精進故：以致於障礙了往後生起精進的心。

我對這段本文之理解——

這段本文宣說勤精進需要適當的休息，否則會產生極厭惡的心，而障礙了以後生起精進的心。

前一則　下一則

消文(2013/05/02)

2013/05/02初版；2016/07/09修訂(調整版面)；2022/07/08三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 31612

故為圓滿所修善業，乃至未生，如日中時日熾諸象趣向可意蓮池之心，應善修習。如云：「為圓滿業故，如日中熾象，遇池而入池，亦應趣其業。」

^{p. 31613}

_{tib.p. 44107}

^ཇལྔ་པ་གླང་ཆེན་པད་མཚོར་འཇུག་པ་ལྟར་རིགས་པ་ནི། དེས་ན་གང་ལ་འཇུག་པའི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་འཇུག་པ་ན་ཉི་མས་གདུངས་པའི་གླང་ཆེན་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་པད་མཚོར་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་བློ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱང་བར་བྱ་སྟེ། ^བགནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་ཏུ་བདེ་བར་ངེས་པའི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་རིགས་པས། དེ་ལྟ་^བབའི་^བན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་^བབརྩམས་པ་དེ་ཚར་^བརམ་མཐར་ཕྱིན་^བཔར་བྱ་^བབའི་ཕྱིར། །ཉི་མ་ཕྱེད་^བཀྱི་དུས་^བསུ་ཚ་བ་དང་སྐོམ་པས་གདུངས་པ་ཡི། །གླང་ཆེན་^བཆུ་མཚོར་^བདང་ཕྲད་པ་ན་སྤྲོ་བཞིན་དུ་མཚོ་^བདེར་འཇུག་^བཔ་ལྟར། །^བབྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དེ་ལ་ཡང་^བསྤྲོ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱ^བའོ། །ཞེས་སོ།།

^{tib.p. 44111}

消文紀錄——

故為圓滿所修善業：因此，為了圓滿所修的善業。

乃至未生，如日中時日熾諸象趣向可意蓮池之心，應善修習：在生起「有如象群在日正當中的時候，被太陽晒得難忍熾熱，見到前方有蓮池，狂奔而去」的心情之前，都應當好好地修習發歡喜力之心。

如云：如（《入行論》當中）所說。消文者按，〈第七品　精進〉第65偈。以下偈頌消文內容引隆蓮、如石、如性等法師之譯著。

為圓滿業故，如日中熾象，遇池而入池，亦應趣其業：
隆蓮法師：於如是事業應當趣行，所思惟之事既起行已，為令彼究竟故，應如中午熱渴所逼之大象，遇清涼池，即歡喜踴躍趣入，於所思惟之事業，亦應如是趣入也。
如石法師：為了圓滿成辦心中志求的善業，我應該歡喜地投入二利的善行；就像日正當中被曬熱的大象，一遇到清涼的水池就欣喜若狂地奔入。
如性法師：應行彼事，是故為使所思之事終能圓滿，猶如象於日正當中，遭受炎熱、口渴所逼，若遇湖泊，即刻歡喜奔入湖中；亦應如此而行彼事。

我對這段本文之理解——

這段本文結攝「乃至未生」發歡喜力「應善修習」，其生起之量應「如日中熾象，遇池而入池」之心。

前一則　下一則

消文(2013/05/01)

2013/05/01初版；2016/07/09修訂(調整版面)；2022/07/08三版(變更字體；藏文改採泰式分散對齊，此段無ཏྲེ་ཧོར།版四家注。)

論之本文——p. 31610

可愛欲塵雖與現前少分安樂，然生現後極大痛苦，其受用者尚無飽足，況諸資糧能與無罪現前久遠無邊安樂，何應飽足？如是思已，應當發生無飽意樂。

^{p. 31612}

_{tib.p. 44104}

འདི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཚབས་ཆེ་བ་སྟེར་བའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྤྱད་པ་ལ་ཡང་ངོམས་པ་མི་སྣང་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་འཕྲལ་དང་ཡུན་གྱི་བདེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་སྟེར་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཅི་སྟེ་ངོམས་པར་རིགས་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་མི་ངོམས་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།

^{tib.p. 44107}

消文紀錄——

可愛欲塵雖與現前少分安樂：可愛的六欲五塵雖然能夠帶給我們現在一點點的快樂。

然生現後極大痛苦：然而卻會帶給我們的這一生和來生極大的痛苦。

其受用者尚無飽足：它的受用（指少分安樂極大痛苦）我們尚且沒有飽足心。

況諸資糧能與無罪現前久遠無邊安樂：何況是對於能夠帶給我們現前和究竟的、無量無邊的無罪安樂。

何應飽足？：我們為什麼那麼容易就感到飽足呢？

如是思已：照著上面所說的道理思惟之後。消文者按，即於段落「應發何等無飽之理」與「又以此理亦不應飽足」所宣說之內涵。

應當發生無飽意樂：應當生起無飽足之意樂。

我對這段本文之理解——

這段本文結勸於「能與無罪現前久遠無邊安樂」之「諸資糧」，應無飽足。

前一則　下一則