消文(2011/06/08)

2011/06/08初版；2015/07/20修訂(取消黑底白字樣式)；2021/04/07三版(變更字體，藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注)

論之本文——p. 21810

《中觀心論》云：「又由煩惱魔，傷害已成瘡，我如注灰水，反令苦病苦。若有於餘生，慈敬及恩益，欲報其恩惠，除涅槃何有？」不報恩擔，重於大海及須彌擔。若能報恩，即是智者稱讚之處。

^{p. 21812}

_{tib. p. 30314}

དབུ་མའི་སྙིང་པོ་ལས། གཞན་^༼ཀ༽ཡང་སྔོན་^༼ག༽ཆད་^བསེམས་ཅན་ལ་དྲིན་ལན་འཇལ་བའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ལ་སྦྱར་བ་^༼ང༽རྣམས་^༼ཁ༽ཉོན་མོངས་པའི། །གདོན་གྱིས་བརླམས་པ་བདག་གིས་ནི། །^༼ཅ༽སྨས་པའི་^བརྨ་ལ་འགྱུར་བྱེད་འདེབས་པ་བཞིན། །^བའཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་^བགྱིས་ཟིན་པའི་ནད་པ་^བསེམས་ཅན་རྣམས་གང་སྡུག་བྱས། །^བཔར་ཟད་ཀྱི་ད་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་^བསེམས་ཅན་གང་དག་གིས། །^བབདག་ལ་བྱམས་དང་བསྙེན་བཀུར་ཕན་པ་བྱས། །^བཔའི་སེམས་ཅན་དེ་^བདག་ལ་ལན་དུ་ཕན་གདགས་པའི་ཚུལ།། །མྱ་ངན་འདས་^བཔ་ལས་གཞན་^བའོས་ཅི་ཡོད་དེ་^བམེས་པར་ངེས། །ཅེས་སོ།། ^ཇབཞི་པ་བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་ངན་ཞིང་སྨད་ལ་གཟོབ་པ་བ་སྔགས་འོས་རིགས་པས་སྔོན་བྱུང་རྔ་སྒྲའི་རྣམ་ཐར་ནི། རྒྱ་མཚོ་རི་རབ་དང་བཅས་པའི་ཁུར་ལས། བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་ཁུར་ཆེ་བ་དང༌། བྱས་པ་གཟོ་བ་ནི་མཁས་པས་བསྔགས་པའི་གནས་སུ་གསུངས་ཏེ།

^{tib. p. 30319}

消文紀錄——

《中觀心論》云：《中觀心論》說。

又由煩惱魔，傷害已成瘡，我如注灰水，反令苦病苦：此外，由煩惱魔力所造的傷害，已經成為濃瘡，我卻像在濃瘡上灑硝鹽，反而使得病苦更加痛苦。灰水，藏文འགྱུར་བྱེད།，【張怡蓀《藏漢大辭典》】：「變者。鹽或碱的異名。」又藏文འགྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཆུ།，【張怡蓀《藏漢大辭典》】：「灰水，鹽水，碱水。」是故，宜如前段本文，理解作「硝鹽」。

若有於餘生，慈敬及恩益，欲報其恩惠，除涅槃何有：如果要報答他有情在往昔多生的慈悲、敬愛、以及恩惠、饒益，除了涅槃之外，沒有更好的了。

不報恩擔，重於大海及須彌擔：如果不報恩，所負重擔將重於大海與須彌山。

若能報恩，即是智者稱讚之處：如果能報恩，這是智者所稱讚的。

我對這段本文之理解——

這段本文先引《中觀心論》證成前段「應將彼等安立解脫涅槃之樂而報其恩」之論述，然後以不報恩之過患與報恩之勝利結勸行者。

前一則　下一則

消文(2011/06/07)

2011/06/07初版；2015/07/20修訂(取消黑底白字樣式)；2021/04/07三版(變更字體，藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注)

論之本文——p. 21808

若爾如何報其恩耶？生死富樂，母自能得，然彼一切無不欺誑，故我往昔於由煩惱魔力所傷，如於重傷注硝鹽等，於性苦上更令發生種種大苦，慈心饒益，應將彼等安立解脱涅槃之樂而報其恩。

^{p. 21810}

_{tib. p. 30308}

^ཇགསུམ་པ་ཕན་ལནན་ཟག་བཅས་ཀྱིས་མི་རིགས་པས་མ་རིག་པ་ལས་ཐར་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ། འོ་ན་ཕན་ལན་བྱེད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱ་སྙམ་ན། མ་རང་གིས་ཀྱང་འཁོར་བའི་བདེ་འབྱོར་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཐོབ་སྟེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་བསླུས་པ་མེད། དེས་ན་བདག་གིས་སྔོན་ཆད་ཉོན་མོངས་པའི་གདོན་གྱིས་བརླམས་པའི་དབང་གིས་རྨས་ནས་རྨ་དྲག་པོ་བྱུང་ཟིན་པ་ལ། བ་ཚྭ་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བྱེད་འདེབས་པ་དང་འདྲ་བར། རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སླར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་བསྐྱེད་པ་དང༌། བྱམས་པས་ཕན་བཏགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཕན་ལན་བྱ་དགོས་ཏེ།

^{tib. p. 30314}

消文紀錄——

若爾如何報其恩耶：既然如此，那麼應該如何報答恩惠呢？

生死富樂，母自能得：生死輪迴的財富與安樂，母親自己（也）能夠獲得（些許）。

然彼一切無不欺誑：然而那一切都是如幻無實。

故我往昔於由煩惱魔力所傷：所以我往昔也被煩惱魔力傷害。

如於重傷注硝鹽等：就好像在重創的傷口撒上硝鹽等。

於性苦上更令發生種種大苦：以致於在自性苦的重傷處，引發更多痛苦。

慈心饒益，應將彼等安立解脱涅槃之樂而報其恩：是故，應當生起饒益他們的慈心，令他們安主於解脫涅槃之究竟安樂處，這樣來報答他們的恩惠。

我對這段本文之理解——

這段本文結示應安立一切有情於解脫涅槃之樂以為報恩。

前一則　下一則

消文(2011/06/06)

2011/06/06初版；2015/07/15修訂(取消黑底白字，為簡體版《廣論四家合注》註記)；2016/06/23三版(補正造者之譯名)；2021/04/07四版(變更字體，藏文改採泰式分散對齊，此段無ཏྲེ་ཧོར།版四家注)

論之本文——p. 21807

《無邊功德讚》云：「有情無明盲，意樂衰損慧，為父子承事，慈悲饒益我。棄此獨解脱，非是我之法，故汝發願度，無怙諸眾生。」

^{p. 21808}

_{tib. p. 30303}

ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པར་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང༌། སེམས་ཅན་གང་དག་མ་རིག་ལྡོངས་བས་བསམ་པ་རྒུད་པའི་བློ་གྲོས་ཅན། །ཕ་དང་བུར་གྱུར་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱམས་པས་ཕན་བཏགས་པ། །དེ་དག་བཏང་ནས་གཅིག་པུ་ཐར་བར་བྱེད་པ་བདག་གི་ཚུལ་མིན་ཞེས། །དེ་སླད་ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མགོན་མེད་ངེས་ཐར་བགྱིད་སླད་སྨོན་ལམ་བཏབ། །ཅེས་གསུངས་སོ།

^{tib. p. 30307}

消文紀錄——

《無邊功德讚》云：《無邊功德讚》說。梵語गुणापर्यन्तस्तोत्र (Guṇāparyanta-stotra)，藏語ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པར་བསྟོད་པ།，造者त्रिरत्नदास (Triratnadāsa)，譯名三寶僕。本論於卷十譯作《無量功德讚》。{2015.7.15}根據藏語ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པར་བསྟོད་པ།查《西藏大藏經目錄》，得No. 1155，此與Snow Lion版英文廣論第二冊注No. 38所示D1155同；譯名與法尊法師所譯相同，然造者譯名「三寶尊」，無漢譯。簡體版《廣論四家合注》注論典造者之藏名為Dkon-mchoh gsum-gyi-'bangs，似應作དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་འབངས། (Dkon-mchog gsum-gyi-'bangs)，直譯「三寶之僕」。

有情無明盲：眾生無明如盲者。

意樂衰損慧：以致於衰損了智慧。

為父子承事：做過我的父親和孩子，承事過我。

慈悲饒益我：對我慈悲饒益我。

棄此獨解脱：棄捨這些有情而自求解脫。

非是我之法：不是我修習的法所容許。

故汝發願度，無怙諸眾生：因此，應當發弘誓願度無依無怙的一切眾生。

我對這段本文之理解——

這段本文引《無邊功德讚》教誡行者當取報恩擔，誓度無怙諸眾生。

前一則　下一則

論源(2011/06/05)

2011/06/05初版

2015/07/20修訂(取消黑底白字樣式)

論之本文──p. 21806

又云：「由得誰腹而安住，由誰悲慎而取此，此母煩惱苦無依，最下眾生孰樂捨？」

^{p. 21807}

_{tib. p. 30220}

།གང་གི་ཁོང་ན་འདི་སྐབས་རྙེད་ནས་གནས་བྱས་ཤིང༌། །གང་གིས་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཟོན་བཅས་འདི་བླངས་པ། །ཉོན་མོངས་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་སྐྱབས་མེད་འདིར་བོར་ནས། །འགྲོ་བ་མ་རབས་ཐ་ཤལ་ཞིག་ནའང་སུ་ཞིག་སྤྲོ། །ཞེས་དང༌།

^{tib. p. 30303}

論源紀錄──

शिष्यलेख

Śiṣyalekha

यासां स्थितोऽयम् उदरेऽपि कृतावकाशो
yāsāṁ sthito ′yam udare ′pi kṛtāvakāśo

याः स्नेहविक्लवधियः श्लथम् एनम् ऊहुः।
yāḥ snehaviklavadhiyaḥ ślatham enam ūhuḥ |

ता दुःखिता अशरणाः कृपणा विहाय
tā duḥkhitā aśaraṇāḥ kṛpaṇā vihāya

को नाम शत्रुर् गन्तुम् इहोत्सहेत॥
ko nāma śatrur api gantum ihotsaheta ||sis98

消文(2011/06/05)

2011/06/05初版；2015/07/20修訂(取消黑底白字樣式)；2021/04/07三版(變更字體，藏文改採泰式分散對齊，並嵌入ཏྲེ་ཧོར།版四家注)

論之本文——p. 21806

又云：「由得誰腹而安住，由誰悲慎而取此，此母煩惱苦無依，最下眾生孰樂捨？」

^{p. 21807}

_{tib. p. 30220}

།^ཇདེའི་རྒྱུ་མཚན་^བཨ་མ་གང་གི་ཁོང་ན་^༼བཇ༽བུ་འདི་^༼བཇ༽ཆགས་པའི་སྐབས་རྙེད་ནས་གནས་བྱས་^ཇཔའི་མངལ་དུ་སྐྱེ་ཚུལ་ཤེས་ཤིང༌། །^ཇསྐྱེས་དུས་མ་རང་ཤི་ལ་ཐུག་ཀྱང་^བམ་གང་གིས་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་^བཁོང་གི་བུ་དེ་ལ་གནོད་དོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་གཟབ་པའི་^བཇན་དོགས་པའི་ཟོན་^བདང་བཅས་^བཇཔའི་བུ་དེ་མི་གཙང་བའི་ཁྲོད་ནས་བུ་འདི་^བམྱུར་དུ་ཁུར་དུ་བླངས་པ_༡འི་མ། །སེམས་ཅི་ཡང་མ་ཤེས་ཤིང་ཉམ་ཐག་པས་ཉོན་མོངས་^བཤིང་དེ་_༢དག་_༤སྡུག་བསྔལ་^བབ་མགོན་དང་སྐྱབས་^ཇགཞན་མེད་^ཇཔའི་མི་རྒན་རྣམས་འཁོར་བ་པ་རྣམས་འཁོར་བ་འདིར་བོར་ནས། །^༼ཇབ༽རང་གཅིག་པུར་ཐར་པར་བརྩོན་པ་འགྲོ་བ་མ་རབས་ཐ་ཤལ་ཞིག་ནའང་སུ་ཞིག་སྤྲོ། །^བསྟེ་མི་རིགས་ཞེས་དང༌།

^{tib. p. 30303}

消文紀錄——

又云：《弟子書》中又說。

由得誰腹而安住：（受生時）是安住在誰的腹中呢？

由誰悲慎而取此：（生下來之後）是誰慈悲而謹慎的抱取呢？

此母煩惱苦無依：這（些）母親（現在）煩惱、痛苦且無依怙。

最下眾生孰樂捨：即便是最下劣的眾生，誰會樂於棄捨呢？

我對這段本文之理解——

這段本文再引《弟子書》證成前面所說「棄捨如是有恩，於下等人且不應理」。

前一則　下一則